Werk je met freelancers in media, muziek of entertainment, dan heb je de afgelopen jaren waarschijnlijk twijfels gehad: mag dit nog wel, of loop je straks tegen een naheffing aan? Die onzekerheid is begrijpelijk. De Wet DBA houdt de gemoederen al jaren bezig en de regels leken steeds weer te verschuiven.
Het goede nieuws: het kabinet heeft de coulante handhaving van de Wet DBA verlengd tot eind 2026. Dat betekent niet dat je achterover kunt leunen, maar wel dat er meer ruimte is dan veel werkgevers denken. In dit artikel lees je wat er in 2026 precies verandert, hoe de Belastingdienst controleert en wat dit betekent voor jouw organisatie.
Wat is er in 2026 veranderd?
Het kabinet zou de handhaving op schijnzelfstandigheid eigenlijk vanaf 2026 verder aanscherpen. Maar onder druk van de Tweede Kamer besloot het kabinet die stap uit te stellen. De coulante handhaving verlengde het kabinet tot eind 2026, ook wel de “zachte landing” genoemd. Dat geeft werkgevers en freelancers een jaar extra ruimte om hun samenwerking op orde te brengen, voordat de regels echt strikt worden toegepast.
Vanaf 2027 wordt de handhaving stap voor stap verder genormaliseerd, met een overgangsmodel dat tot 2030 doorloopt. Met andere woorden: de druk neemt toe, maar geleidelijk.
Geen verzuimboetes, wel vergrijpboetes bij opzet
Voor 2026 geldt dat je nog geen verzuimboete krijgt. Dat is de boete die je normaal gesproken kunt krijgen voor onbedoelde fouten, bijvoorbeeld als achteraf blijkt dat een samenwerking toch meer op een dienstverband leek dan gedacht.
Nieuw in 2026 is wel dat de Belastingdienst een vergrijpboete kan opleggen bij aantoonbare opzet of grove schuld. Zo’n boete kan flink oplopen, afhankelijk van de ernst van de situatie. Het verschil zit dus in de intentie: maakte je een oprechte inschattingsfout, dan blijf je in 2026 buiten schot. Wist je dat de samenwerking niet klopte en deed je er niets aan, dan kan dat wel gevolgen hebben.
Hoe controleert de Belastingdienst nu?
De Belastingdienst start in 2026 in de meeste gevallen met een bedrijfsbezoek. Dat bezoek heeft vooral een informatief en waarschuwend karakter: je krijgt de kans om zaken recht te zetten voordat het verder gaat. Alleen als daarna blijkt dat er niets verandert, of als er direct duidelijke signalen van schijnzelfstandigheid zijn, volgt een uitgebreider boekenonderzoek.
Een naheffing loonbelasting kan alleen worden opgelegd na zo’n boekenonderzoek, en die naheffing gaat in beginsel niet verder terug dan 1 januari 2025. Voor de meeste werkgevers in onze sector betekent dit vooral: zorg dat je je zaken op orde hebt, maar een controle hoeft niet meteen tot paniek te leiden.
En de Zelfstandigenwet dan?
Naast de handhaving van de bestaande Wet DBA werkt het kabinet aan een nieuwe wet die op termijn meer duidelijkheid moet geven: de Zelfstandigenwet. Deze wet moet vooraf helderheid bieden over de vraag of iemand nu wel of niet als zelfstandige mag werken, in plaats van dat je dat achteraf pas zeker weet.
Belangrijk om te weten: sinds het vorige kabinet is er een nieuw kabinet aangetreden, en dat koos voor meer rust en duidelijkheid voor zzp’ers en opdrachtgevers. De Zelfstandigenwet is nog niet formeel ingediend bij de Tweede Kamer. De planning is dat de wet eind 2026 naar de Raad van State gaat, met een beoogde ingangsdatum van 1 januari 2028. Tot die tijd blijft de bestaande Wet DBA het uitgangspunt.
“Werkgevers in onze sector denken vaak dat compliance en flexibiliteit elkaar bijten. Dat hoeft niet. Met een beetje voorbereiding kun je gewoon blijven werken met freelancers, zonder dat je ‘s nachts wakker ligt van een naheffing.”
Anca Beije, oprichter Born4Jobs
Wat betekent dit voor jou als werkgever in media, muziek of entertainment?
In onze sector werken we van oudsher veel met freelancers: programmamakers, contentcreators, technici, projectmedewerkers. Dat blijft goed mogelijk, als je de samenwerking maar op de juiste manier inricht.
Twijfel je of jouw huidige freelance-constructies compliant zijn? Dan zijn er verschillende routes. Via Interlancing combineer je de vrijheid van freelancen met de juridische zekerheid van een dienstverband, zodat je als opdrachtgever niet meer wakker hoeft te liggen van een naheffing. Wil je liever helemaal geen risico lopen, dan kun je de administratie en werkgeversverplichtingen ook volledig uitbesteden via verlonen.
Voordat je kiest: een korte checklist
- Weet je zeker of je huidige freelancers voldoen aan de voorwaarden voor zelfstandig ondernemerschap (eigen bedrijf, meerdere opdrachtgevers, geen directe aansturing)?
- Ben je voorbereid op een eventueel bedrijfsbezoek van de Belastingdienst?
- Heb je in beeld welke functies in jouw organisatie het meest gevoelig zijn voor schijnzelfstandigheid?
- Weet je wat het verschil is tussen Interlancing, verlonen en reguliere freelance-inhuur, en welke vorm het beste bij jouw situatie past?
Veelgestelde vragen
Moet ik nu stoppen met het inhuren van freelancers vanwege de Wet DBA?
Nee, dat hoeft niet. Freelancers inhuren mag nog steeds, zolang de samenwerking voldoet aan de voorwaarden voor zelfstandig ondernemerschap. Stoppen met freelancers is vaak niet de oplossing, het beter regelen van de samenwerking wel.
Wat gebeurt er als de Belastingdienst schijnzelfstandigheid vaststelt?
In 2026 start de Belastingdienst meestal met een bedrijfsbezoek, dat vooral waarschuwend van aard is. Pas na een boekenonderzoek kan een naheffing loonbelasting volgen, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Een vergrijpboete is alleen mogelijk bij aantoonbare opzet of grove schuld.
Wanneer treedt de Zelfstandigenwet in werking?
De Zelfstandigenwet is nog niet ingediend bij de Tweede Kamer. De planning is dat de wet eind 2026 naar de Raad van State gaat, met een beoogde ingangsdatum van 1 januari 2028. Tot die tijd geldt de bestaande Wet DBA.
Handige keuzehulp
Handig; de overheid heeft een online keuzehulp gemaakt. Beantwoord 10 vragen en ontdek direct welke kenmerken bij jouw situatie horen. Het geeft geen garanties maar het helpt om als opdrachtgever en opdrachtnemer in gesprek aan te gaan over het juiste contract. Je vindt ‘m hier: https://www.rijksoverheid.nl/themas/werk/zelfstandigen-zonder-personeel-zzp/voorkomen-van-schijnzelfstandigheid.
Twijfel je nog over jouw situatie?
Onze recruiters volgen de ontwikkelingen rond de Wet DBA en de Zelfstandigenwet op de voet, en denken graag met je mee. Geen pitch, gewoon een goed gesprek over wat wél kan.
